Mońki – gmina miejsko-wiejska w województwie podlaskim, w powiecie monieckim. W latach 1975–1998 gmina położona była w województwie białostockim.
Siedziba gminy to Mońki.
Według danych z 30 czerwca 2004 gminę zamieszkiwało 15 756 osób.
Położenie i struktura powierzchni Gmina położona jest na Wysoczyźnie Białostockiej (lub Goniądzkiej) we wschodniej Nizinie Podlaskiej i w centralnej części powiatu monieckiego.
Według danych z roku 2002 gmina Mońki ma obszar 161,56 km², w tym: użytki rolne: 79% użytki leśne: 13%
Gmina stanowi 11,69% powierzchni powiatu.
Historia Ślady wczesnego osadnictwa na terenie obecnej gminy Mońki wiążą się z tzw. Pisarową Górą w pobliżu wsi Krzeczkowo, gdzie prowadzone były badania archeologiczne.
Znajdowały się tu trzy folwarki – Waśki, Hornostaje i Krzeczkowo. Mimo zniszczenia większości zabudowań, wciąż istnieją ślady świadczące o ich istnieniu. W XIX wieku na terenie obecnej gminy zbudowano linię kolejową, a także stację w Mońkach. W Hornostajach zlokalizowano koszary 62 Suzdalskiego Pułku Piechoty, można znaleźć informacje o istnieniu linii kolejki wąskotorowej do MoniekJ. Maroszek, A. Studniarek, Szkic historyczny miasta i gminy Mońki..