Przełomową datą w historii Wasilkowa jest dzień 8 grudnia 1566 r., kiedy król Zygmunt August nadał mu prawa miejskie oraz herb. Miasto zasiedlane było przez ludność pochodzącą z okolic Goniądza, Tykocina i Białegostoku. W dwa dni po nadaniu praw miejskich – w dniu 10 grudnia 1566 r. król Zygmunt August wydał przywilej pozwalający na utworzenie parafii katolickiej. W połowie XVII w. Wasilków zamieszkiwało około 500 mieszkańców, a całe starostwo dodatkowo 400 osób. Z tego okresu pojawiają się pierwsze zapisy o przybyłych z Choroszczy Żydach, którzy osiedlili się w Wasilkowie. Przed pierwszym rozbiorem Polski Wasilków liczył około 1500 mieszkańców. Po III rozbiorze Polski Wasilków został włączony do białostockiego departamentu Nowych Prus Wschodnich, a od 1807 r. na mocy traktatu w Tylży do zaboru rosyjskiego.
Około 1880 r. Wasilków liczył 3880 mieszkańców. W mieście funkcjonowało 12 zakładów włókienniczych, z czego właścicielami dziesięciu byli Żydzi. Wszystkie zakłady zatrudniały łącznie około 300 osób. Tragiczną datą w historii miasta jest dzień 5 maja 1895 r., kiedy to wielki pożar zniszczył prawie połowę Wasilkowa, a w ogniu zginęło 10 osób. Pod koniec XIX wieku Wasilków liczył ok. 4 tys. mieszkańców.