Jabłonowscy – rodzina szlachecka, wywodząca się z Jabłonowa w powiecie mławskim na Zawkrzu na Mazowszu, pieczetująca się herbem Prus III. W drugiej połowie XVI wieku ród rozpadł się na dwie gałęzie – książęcą, którą zapoczątkował Maciej Jabłonowski (1569–1619), oraz szlachecką lub galicyjsko-lwowską, której protoplastą był Paweł Jabłonowski (ur. 1568). Wzrost znaczenia rodziny nastąpił w połowie XVII wieku dzięki Janowi Stanisławowi Jabłonowskiemu, który poślubił Annę, córkę wojewody poznańskiego Jana Ostroroga.
W ostatniej ćwierci XVII wieku ród Jabłonowskich awansował do magnaterii. Apogeum znaczenia rodziny przypada na życie najwybitniejszego jej przedstawiciela, hetmana wielkiego koronnego i kasztelana krakowskiego Stanisława Jana Jabłonowskiego i wczesnego okresu działalności jego syna Jana Stanisława, kanclerza wielkiego koronnego. Na początku XVIII w. Jabłonowscy byli stronnikami Stanisława Leszczyńskiego, z którym byli powiązani rodzinnie (Leszczyński był wnukiem hetmana Stanisława Jana Jabłonowskiego). W 1744 r.