Oblężenie Osaki (大坂の役 Ōsaka no eki lub 大坂の陣 Ōsaka no jin) – seria bitew pomiędzy siogunatem Tokugawa a rodem Toyotomi pod dowództwem Hideyoriego Toyotomi, skoncentrowanych wokół zamku Ōsaka, trwających w latach 1614-1615, zakończonych zwycięstwem sił siogunatu i unicestwieniem rodu Toyotomi. Oblężenie tradycyjnie dzielone jest na kampanię zimową (1614) i letnią (1615), między którymi był krótki okres rozejmu.
Wydarzenia poprzedzające oblężenie Sytuacja w kraju po śmierci Hideyoshiego Toyotomi W 1598 zmarł Hideyoshi Toyotomi sprawujący do tego czasu pełną władzę nad całą Japonią. Po jego śmierci, zgodnie z jego wolą, kontrolę nad krajem przejęła Rada Pięciu Starszych (Go-tairō, 五大老), która miała zapewnić stabilność w państwie do czasu osiągnięcia pełnoletniości i przejęcia władzy przez jego syna Hideyoriego Toyotomi. Według założenia Hideyoshiego, pomiędzy daimyō wchodzącymi w skład Rady miała panować względna równowaga sił. Jednak po śmierci w kwietniu 1599 jednego z jej członków - Toshiie Maedy - największe wpływy polityczne (i siły militarne) posiadał Ieyasu Tokugawa.