Cechy gatunku Ptak o charakterystycznie krępej sylwetce, kulistym tułowiu z krótkim, zadartym ogonem. Ma gęste upierzenie, które zawsze jest namaszczone wydzieliną pochodzącą z gruczołu kuprowego – tłuszczem, który ptak rozprowadza dziobem po piórach okrywowych. To sprawia, że natłuszczone upierzenie jest nieprzemakalne. Skrzydła krótkie i zaokrąglone, ogon krótki i zadarty. Obie płci ubarwione jednakowo, prawie w całości barwą ciemnobrązową przechodzącą w czerń, prócz białego podgardla, góry brzucha i piersi. Głowa i kark ciemnobrązowe (jaśniejsze), wierzch ciała ciemnoszary, prawie czarny, z lekkim łuskowaniem. Dół brzucha ciemny, czarnobrązowy. U podgatunków C. cinclus aquaticus i C. cinclus gularis kasztanowobrązowy pas pomiędzy białą a ciemną częścią brzucha. Krótkie nogi i tęczówki ciemnobrązowe, a dziób czarny. Białe powieki (widoczne, gdy ptak zamyka oczy).Młode z wierzchu łupkowato ciemnoszare z wyraźnym wzorem łusek (utworzonym przez czarne brzegi piór), które nie obejmują gardła, a od spodu białe w poprzeczne, delikatne szare prążki. Biały „śliniak” jest u nich bardziej rozmyty. U pluszczy dymorfizm płciowy występuje nie tyle w ubarwieniu co w rozmiarze – samce są wyraźnie większe i cięższe oraz mają dłuższe skrzydła. Ptak wielkości drozda, ale sylwetką przypomina strzyżyka.