Jego książki: Wierni i świeccy w Kościele (1969) oraz Pisma o kapłaństwie (1970) są w znacznej mierze owocem tych doświadczeń.
15 września 1975 został wybrany następcą prałata Josemaría Escrivy w Opus Dei. Po erygowaniu Opus Dei jako prałatury personalnej został mianowany prałatem. W 1990 został desygnowany na biskupa (ze stolicą tytularną Vita) przez Jana Pawła II, który udzielił mu sakry biskupiej 6 stycznia 1991. Nosił godność Wielkiego Kanclerza Uniwersytetu w Piurze (Peru), był inicjatorem powołania uniwersytetu medycznego Campus Bio-Medico w Rzymie. Z jego inicjatywy od 1991 w Rzymie odbywa się międzynarodowe forum Incontro Romano. Zmarł w Rzymie 23 marca 1994. Spoczywa w krypcie kościoła prałackiego NMP Królowej Pokoju w Villa Tevere.
28 czerwca 2012 papież Benedykt XVI zatwierdził dekret o heroiczności cnót bpa Álvara del PortillaKościół będzie miał 8 nowych błogosławionych – Deon.pl (Dostęp: 28.06.2012). 5 lipca 2013 papież Franciszek zaaprobował cud przy wstawiennictwie Sługi Bożego bpa Álvara del Portilla. 27 września 2014 w jego rodzinnym mieście, w dzielnicy Valdebebas, odbyła się jego beatyfikacja. Tego dnia kard. Angelo Amato beatyfikował go w imieniu papieża podczas mszy. w Madrycie.