Ucieczka do Egiptu – obraz hiszpańskiego malarza pochodzenia greckiego Dominikosa Theotokopulosa, znanego jako El Greco.
Jacques Lassaigne datuje obraz na lata 1561–1565, rok po przybyciu EL Greca do Wenecji. Hipoteza taka przesuwa przyjętą datę przybycia malarza do Wenecji o sześć lat wstecz a datę obrazu o 4–5 lat.
Geneza Obraz podejmuje temat ucieczki Świętej Rodziny, będącej następstwem prześladowań Heroda. Epizod został opisany głównie w Ewangelii Mateusza:
Opis obrazu Jest to jedno z pierwszych dzieł El Greca powstałych pod koniec pobytu malarza w Wenecji.
El Greco przedstawił Józefa ciągnącego za kantar osła, na którym siedzi Maria z małym Jezusem. Zwierzę musi przejść przez wąski most, ale stawia opór. Kompozycja obrazu zbudowana jest wokół ruchu napinającego się świętego i osła ciągnącego w drugą stronę. Falisty ruch spiralny rozpoczyna się od Józefa poprzez osła, a następnie Marię siedzącą frontalnie do drogi. Pomiędzy postaciami znajdują się dwa drzewa, które wraz z pofałdowanym krajobrazem uzupełniają ten ruch. Styl dzieła niewątpliwie nawiązuje do malarstwa Bassana i Tintoretta, paleta podobna jest do tej wykorzystanej w Chrystusie uzdrawiającego ślepca.