Katowicka Brygada Obrony Terytorialnej im. gen. Aleksandra Zawadzkiego – związek taktyczny obrony terytorialnej ludowego Wojska Polskiego.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na podstawie zarządzenia szefa Sztabu Generalnego WP nr 069/ org. z 6 maja 1963 roku został sformowany Katowicki Pułk Obrony Terytorialnej kategorii A.
Na początku 1964 roku przeformowano Katowicki Pułk OT w Katowicką Brygadę OT. W marcu 1965 roku dla brygady sformowano 9 batalion obrony przed bronią masowego rażenia. W styczniu 1966 roku ze składu brygady wyłączono 9 bopBMR i przemianowano go na Kozielski batalion obrony przed Bronią Masowego Rażenia.
Minister obrony narodowej rozkazem Nr 18/MON z dnia 30 kwietnia 1967 roku nadał brygadzie imię generała Aleksandra Zawadzkiego „wybitnego działacza ruchu robotniczego i współorganizatora ludowego Wojska Polskiego”. Ceremonia nadania imienia patrona oraz wręczenia sztandaru ufundowanego przez społeczeństwo województwa katowickiego miała miejsce w dniu 9 maja 1967 roku w Gliwicach. Aktu wręczenia sztandaru dokonał przewodniczący Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gliwicach mgr inż. Zbigniew Fahrenholz i przewodniczący Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Gliwicach mgr inż. Zenon Cieślak. W uroczystości, która zgromadziła około 50 tys.