Transport tlenu i dwutlenku węgla w organizmie – cykl procesów, celem których jest dostarczenie tlenu do każdej komórki i odprowadzenie . Komórki żywe nieustanie potrzebują tlenu, aby mogły zachodzić procesy przemiany materii. W procesach uzyskiwania energii zachodzących w mitochondriach niezbędny jest tlen. Jest on transportowany układem oddechowym.
Gazy oddechowe transportowane są w następujący sposób:
Proces wymiany gazowej można podzielić na dwa etapy: wymianę zewnętrzną zachodzącą w płucach i wymianę wewnętrzną zachodzącą w tkankach.
Zewnętrzna wymiana gazowa Powietrze wdychane jest mieszaniną gazów. Jego składniki to azot (ok. 78%), tlen (ok. 21%), dwutlenek węgla (ok. 0,03%) oraz inne gazy. Wdech odbywa się dzięki przeponie i mięśniom międzyżebrowym. Dochodzi do zwiększenia objętości klatki piersiowej i obniżenia płuc za pomocą przepony. Prowadzi to do obniżenia ciśnienia w pęcherzykach płucnych, dzięki czemu powietrze jest wsysane do organizmu. Wydech jest czynnością nie wymagająca użycia mięśni, następuje przez rozluźnienie mięśni i zmniejszenie objętości płuc.