Analiza konwersacyjna – metoda badań społecznych, polegająca na wysoce szczegółowej analizie rozmów, uprzednio nagranych, a następnie przetranskrybowanych za pomocą pewnych znaków standaryzujących. Tak przygotowany materiał służyć może do badań porównawczych. Metodą analizy konwersacyjnej badano wiele typów rozmów, między innymi kłótnie, pogawędki towarzyskie, wywiady lekarskie, przesłuchania policyjne czy też rozmowy w audycjach radiowych.
Analiza konwersacyjna związana jest ściśle z socjologią fenomenologiczną, która uwypukla subiektywny charakter doświadczenia i możliwości jego badania, a także z etnometodologią, która stara się wyjaśnić między innymi w jaki sposób ludzie sprawiają, że ich świat sprawia wrażenie uporządkowanego. Posługuje się przede wszystkim metodami umożliwiającymi uchwycenie działalności aktorów społecznych w ich "naturalnym" środowisku (rozumianym jako życie codzienne, obejmujące zachowania spontaniczne).