Według intrygi GPU Związek Wyzwolenia Ukrainy miał być podziemną organizacją nacjonalistyczno-kontrrewolucyjną, powiązaną z ukraińską emigracją polityczną w Polsce, Niemczech, Francji, Szwajcarii, Rumunii i Czechosłowacji, zmierzającą do obalenia przemocą ustroju komunistycznego w powiązaniu z zagraniczną interwencją wojskową (Polski i Niemiec). Organizacja miała zostać założona w czerwcu 1926, po zabójstwie Symona Petlury i działać do lipca 1929 – do likwidacji przez aresztowania GPU Ukraińskiej SRR. Zbrojnym narzędziem Związku miała być (również fikcyjna) młodzieżowa organizacja terrorystyczna Związek Młodzieży Ukraińskiej ( (SUM)).
Pierwsze aresztowania w sprawie ZWU nastąpiły w połowie maja 1929, GPU aresztowało 13 studentów pod zarzutem przynależności do kontrrewolucyjnej organizacji młodzieżowej Związek Młodzieży Ukraińskiej. Wśród aresztowanych był siostrzeniec Serhija Jefremowa Mykoła Pawłuszkow, który złożył obciążające go zeznania. Jefremow został aresztowany 21 lipca 1929 i 10 września 1929 złamany przez śledczych przyznał, że działał w organizacji kontrrewolucyjnej.