Archidiakonat opolski – jeden z czterech historycznych archidiakonatów diecezji wrocławskiej, powstały w 1230 w czasie urzędowania biskupa Wawrzyńca.
Historia Archidiakonaty wyodrębniono w celu usprawnienia administracji diecezją. Jako pierwszy z archidiakonatu wrocławskiego wydzielony został archidiakonat głogowski w 1228, dwa lata później opolski, a w 1262 legnicki. Podział ten utrzymywał się przez następne stulecia. Zarządzali nimi jako wikariusze biskupi archidiakoni, których zadaniem było przekazywanie poleceń biskupów do proboszczów i przeprowadzanie wizytacji generalnych w archidiakonacie co trzy lata.
Archidiakonat opolski objął swym zasięgiem tę część księstwa opolsko-raciborskiego, którym władał książę Mieszko I Plątonogi od 1202 roku, lecz oprócz części ziemi krakowskiej którą otrzymał ok. 1177 od Kazimierza II Sprawiedliwego, która pozostawała w granicach diecezji krakowskiej. Zasięg ten ujawnia się w tzw. Registrum Vyasdense (pol. Rejestr Ujazdu) dokumentu Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (pol.