W 1854 roku rozpoczął książę Wilhelm studia w Bonn. W okresie studiów uczęszczał na wykłady prawa i nauk politycznych, jednocześnie matematyki i nauk przyrodniczych, którymi się szczególnie interesowałWilhelm Prinz zu Schaumburg-Lippe – Ein Bild seines Lebens und Wirkens von Otto Elster, Neustadt an der Mettau 1906, s. 9.. Był między innymi słuchaczem u profesora Bőcking w dziedzinie „Instytucji” oraz u profesora Bluhme uczącego encyklopedii prawnej. Według świadectw z tamtego okresu Wilhelm charakteryzował się „wzorową pilnością i zapałem do nauki”. W semestrze zimowym 1854/55 od 2 listopada był słuchaczem w dziedzinie pandektów (Prawa rzymskiego), a w semestrze letnim 1855 od 1 maja uczestniczył w wykładach z niemieckiej historii państwa i prawa u profesora Waltera.
W 1859 roku wstąpił do armii austriackiej, której pozostał wierny do końca życia. Służył jako rotmistrz 2 klasy w 7 pułku dragonów, późniejszym 14 pułku dragonów. 29 kwietnia 1885 został mianowany generałem majorem ze starszeństwem z 1 maja 1885. 30 kwietnia 1890 awansowany na marszałka polnego porucznika ze starszeństwem z 1 maja tego roku. W 1898 został szefem 40 galicyjskiego pułku piechoty w Jarosławiu i pozostał nim do śmierci.