Koncepcja Wraz z sukcesem komercyjnym oraz artystycznym płyty Control, Jackson była zdeterminowana do tego, aby wziąć większy udział w procesie twórczym następnej płyty. Jej wytwórnia, A&M Records zachęcała artystkę do tego, żeby nie zmieniała stylu i zasugerowała jej nagranie pod tytułem Scandal, którego tematem miałaby być rodzina Jacksonów. Choć Janet napisała piosenkę "You Need Me", która była skierowana do jej ojca, jednakże odrzuciła zamierzenia wytwórni i wolała zrealizować własne plany na następny album. Sama piosenka została wydana jako B-side singla Miss You Much. James "Jimmy Jam" Harris, producent płyty przyznał, że podczas pracy często włączał telewizję, przeważnie CNN i to było przyczyną pojawienia się wątku społecznego w takich piosenkach z albumu jak "Rhythm Nation", "State Of The World" i "The Knowledge". Skomentował też, że piosenka "Livin' In The World (They Didn't Make)" została zainspirowana strzelaniną w szkole w Stockton na początku 1989 roku. Jackson była również zainteresowana doniesieniami o młodzieżowych społecznościach z Nowego Jorku.