thumb|200px|Opolska Wenecja nocą thumb|200px|Dom towarowy w Opolu thumb|200px|Kamieniczki na Opolskim Rynku Stare Miasto – najstarsza część Śródmieścia w Opolu, posiadająca zachowany średniowieczny układ urbanistyczny.
Opis Stare Miasto na początku swojej historii było otaczane obwarowaniami zbudowanymi przez Bolka I. Mury miejskie były wzmocnione za pomocą basztami nazwanymi m.in. Wilk (wznosiła się przy Targu Sukienniczym, czyli na dzisiejszym Małym Rynku) Gniazdo (u wylotu ul. Osmańczyka) Barbara (przy katedrze św. Krzyża)
Bramy obronne zbudowane w XIII wieku mimo swojego złego stanu przetrwały do XVIII wieku. Kiedy bramy całkowicie przestały stanowić swoje znaczenie i pełniły tylko funkcję murów celnych, przestały one być finansowane przez miała. W 1686 roku wieża Barbary została przeznaczona na budowę więzienia dla kleryków i część cegieł w 1822 roku na odbudowę ratusza.
Stare Miasto było otaczane pięcioma bramami: Południowa Górska Mikołajska Zamkowa Odrzańska