Teorie ws. źródła inspiracji Witold Dynowski genezę zdobnictwa wyprowadzał od budynków kolejowych wznoszonych przez rosyjskich rzemieślników, nazywanych przez miejscową ludność burłakami, w drugiej połowie XIX wieku. Od burłaków pochodzą ozdobne obramowania okien, zwłaszcza nadokienniki.
Carski pałac w Białowieży stał się obiektem, który mógł pełnić rolę wzorca, a jego motywy zdobnicze wykorzystywać w charakterze inspiracji. Podobną rolę odgrywały cerkwie, które nie były wprawdzie bogato zdobione na zewnątrz, niemniej stosowane w nich nieliczne motywy były powtarzane w zdobieniach budynków mieszkalnych. Jako przykład może służyć cerkiew św. Anny i cerkiew św. Archanioła Michała w Starym Korninie, w których zastosowano listwę z ząbkowanym motywem. Ten typ zdobienia występuje też w okolicznych budynkach mieszkalnych. Za źródło inspiracji służył też wystrój wnętrz cerkwi. Według relacji najstarszych wykonawców zdobień architektonicznych, wiele motywów zaczerpnięto z religijnych wydawnictw zamieszczających dekoracyjne elementy.