left|thumb|Ganek we wsi Grabowiec Do najbardziej dekoracyjnych części domu należały ganki. Najpierw miały one proste słupki, zwykle oszalowane do połowy wysokości, na których wspierał się dwuspadowy daszek. W miarę rozwoju zdobnictwa zwiększano liczbę elementów dekoracyjnych ganku. W następnym etapie ganki zaczęto zabudowywać oszklonymi ściankami. Oszklone ganki nazywano werandami. Dla wzmocnienia efektu używano czasem szybek w różnych kolorach. Weranda zawierała zwykle od 100 do 160 szybek. Najbardziej skomplikowane pod względem architektonicznym werandy przekraczały nawet 300 szybek i miały podobną liczbę drewnianych komponentówWe wsi Zbucz zinwentaryzowano werandę liczącą ok. 360 szybek (pierwotnie 380), w tej liczbie wzorzyste, półprzezroczyste i barwne. (). Zarówno werandy jak i otwarte ganki zdobiły dom. Werandy rzadko służyły celom użytkowym, częściej służyły jako przestrzeń reprezentacyjna, w której znajdowały się przystrojone meble, donice z kwiatami, wiązanki święconego ziela, zabawki i różne elementy, które w danym czasie uchodziły za modne w danej wsi (np. przywożone zza wschodniej granicy samowary). Ważnym elementem wyposażenia były firany, dające półcień we wnętrzu, chroniły przed muchami, a ponadto pełniły również rolę zdobniczą. Przeszklone werandy pojawiły się w latach 30 XX wieku.
Źródło i licencja
Fragment artykułu Wikipedia — Zdobnictwo drewnianych domów na Podlasiu · historia autorów.
Tekst: CC BY-SA 4.0. Wydzielono fragment z dłuższego artykułu.