mały|Wyspa Lombok z widocznym w jej północnej części kompleksem wulkanicznym Samalas − dawny superwulkan w Indonezji, na wyspie Lombok, będący częścią kompleksu wulkanicznego noszącego obecnie nazwę Rinjani. Według szacunków wznosił się na około 4200 m n.p.m.
Erupcja Samalasa w 1257 roku była jedną z najsilniejszych erupcji wulkanicznych w holocenie − wulkan wyemitował wówczas 35 do 40 km³ materiału. W wyniku erupcji Samalas zapadł się, tworząc kalderę o wymiarach 6 × 8,5 km. Bliźniaczy wulkan Rinjani, przylegający do Samalasa od strony wschodniej przetrwał katastrofę, choć jego zachodnie zbocza również się zapadły.
Erupcja była na tyle silna, że wpłynęła przejściowo na światową pogodę. Skutkiem erupcji było obniżenie się temperatury i intensywne deszcze m.in. w Europie. Obfite opady z lata 1258 roku przyczyniły się w Europie do niskich plonów, które sprowadziły głód.
Erupcja Samalasa należała do serii eksplozji, których skutkiem było rozpoczęcie tzw. małej epoki lodowcowej. Możliwe też, że erupcja ta była pierwszą w tej serii.