thumb|Inteligencja rozproszona mrówek Inteligencja rozproszona (fr. intelligence distribuée, ang. swarm intelligenceprojectswarm (inteligencja roju)) – pojęcie oznaczające tworzenie się współpracy pomiędzy wieloma sprawcami naturalnymi (np. kolonia mrówek) lub sztucznymi (np. roboty) bez uprzednio zdefiniowanego planu i bez jednego organu dowodzącego, gdzie pojęcie to występuje najczęściej w pracach nad sztuczną inteligencją.
Nazwa została wprowadzona przez Gerardo Beni i Jing Wang w 1989 roku, w kontekście zrobotyzowanych systemów komórkowychBeni, G., Wang, J. Swarm Intelligence in Cellular Robotic Systems, Proceed. NATO Advanced Workshop on Robots and Biological Systems, Tuscany, Italy, June 26–30 (1989)
Stanisław Lem zaproponował ilustrację pojęcia inteligencji rozproszonej: "robiono takie eksperymenty, bardzo proste, kładąc na ich (mrówek) drodze jakiś mały przedmiot, którego żadna mrówka nie byłaby w stanie osobno unieść. I wtedy zbierają się dwie mrówki, trzy mrówki, potem się do nich przyłączają jeszcze cztery mrówki, po czym zaczynają nieść wspólnie ten ciężar do mrowiska. A nikt przecież nie zaprogramował ich węzłów nerwowych, żeby tak postępować. To jest właśnie inteligencja rozproszona""Przyziemność stworów naziemnych", rozmowa ze Stanisławem Lemem..