Państwo kalifów dość szybko (już w X wieku) rozpadło się na wiele wciąż dzielących się części. Pod koniec średniowiecza kultura arabska podupadła, na skutek najazdów tureckich i mongolskich oraz rozwoju ruchów dążących do ściślejszej dominacji religii nad wszystkimi aspektami życia. Arabowie przez wieki znajdowali się w większości pod panowaniem tureckim. Po wyzwoleniu spod niego większość regionów zamieszkanych przez Arabów uległa kolonizacji europejskiej, zwłaszcza francuskiej i angielskiej.
Na przełomie XIX i XX stulecia nastąpiło odrodzenie kultury arabskiej, zwane jako an-nahda. An-Nahda zaczęła się w Egipcie i w Libanie, później przenosząc się również do Iraku i Syrii, podczas gdy kraje Maghrebu i Półwyspu Arabskiego długo pozostały zacofane. Intelektualiści arabscy zapoznali się z osiągnięciami kultury i techniki europejskiej, co doprowadziło do rozkwitu nowatorskiej myśli. Odrzucono opartą na wzorcach starożytnych sformalizowaną poezję. Postulowano również stworzenie świeckich państw na wzór zachodni i ograniczenie roli religii w życiu publicznym.