Obecność wojsk Katarzyny II zakłóciła w wielu miejscach przebieg sejmików, niejednokrotnie zakończonych krwawymi starciami. 16 kwietnia koniuszy wielki litewski Michał Brzostowski zawiązał konfederację Wielkiego Księstwa Litewskiego. Dla poparcia konfederacji w granice Rzeczypospolitej bez zgody jej władz wkroczyły dwie kolumny wojsk rosyjskich w sile 7–8 tysięcy żołnierzy. Pod ich osłoną zawiązywano konfederacje wojewódzkie, niejednokrotnie zmuszając siłą szlachtę do przystąpienia. Stronnictwo hetmańskie wystosowało protest do dworów europejskich przeciwko wkroczeniu do Rzeczypospolitej wojsk rosyjskich.
Sejm konwokacyjny 1764 roku
22 senatorów i 46 posłów z partii hetmańskiej zaniosło protest o pogwałcenie prawa międzynarodowego i odmówiło udziału w sejmie konwokacyjnym, obradującym w chwili, gdy Warszawa otoczona była przez wojska rosyjskie. Czartoryscy uznali sejm jako skonfederowany i kontynuowali obrady. Sejm przeprowadził ograniczone reformy ustrojowe: wprowadzono zakaz przysięgania posłów na instrukcje, kwestie skarbowe miano głosować większością głosów, utworzono komisje skarbowe koronną i litewską, ograniczono władzę hetmanów w Koronie przez ustanowienie komisji wojskowej. Zniesiono cła prywatne, uchwalono lustrację królewszczyzn, wprowadzając cło generalne.