thumb|right|Wąwóz Olduvai 2011 Kultura olduwajska (oldowajska) albo preaszelska, także: kultura Olduvai (Kompleks Oldowajski – kultury o tradycji otoczakowej) – najstarsza kultura paleolitu, datowana na 2,6–1,7 mln lat temu, jej nazwa pochodzi od wąwozu Olduvai w północno-zachodniej Tanzanii, przy granicy Parku Narodowego Serengeti, w prowincji Arusza.
Kryteria wydzielenia Pierwszym etapem rozwoju kultury ludzkiej było wytwarzanie narzędzi rdzeniowych z otoczaków. Rodzaj surowca, z jakiego wykonywano pierwsze narzędzia, stanowi kryterium wydzielenia kultur, a stopień zaawansowania technologicznego obróbki wyznacza trzy stadia rozwojowe kultur na terenie Afryki.
Chronologia, geneza, zanik thumb| W Afryce: Pierwsze stadium rozwojowe kultur otoczakowych na terenie Afryki przypada na okres 2,61/2,4 – 2/1,9 mln lat temu. Najstarsze narzędzia kamienne pochodzą z terenu Etiopii oraz Kenii – dorzecze Auaszu, dolny bieg rzeki Omo i basen Jeziora Turkana.
Najstarsze, jak dotąd, artefakty – rdzenie otoczaków z odłupanymi fragmentami o wieku 2,61 mln lat znaleziono na stanowisku Bokol Dora 1 w EtiopiiTomasz Ulanowski: Epoka kamienia łupanego jest jeszcze starsza, niż myśleliśmy, Gazeta Wyborcza, 5 czerwca 2019, s.17.