thumb|Część księstwa nyskiego pozostała przy Habsburgach (zaznaczona na żółto) thumb|Kamień graniczny księstwa nyskiego w Chocieborzu
Księstwo nyskie (, ) – biskupie księstwo feudalne na Dolnym Śląsku z ośrodkiem w Nysie.
Historia Ziemie te przypadły w 1198 Jarosławowi opolskiemu (1160–1201), najstarszemu synowi księcia wrocławskiego Bolesława Wysokiego (1127–1201), od 1173 księciu opolskiemu i jednocześnie biskupowi wrocławskiemu w latach 1198–1201. Po jego śmierci w 1201 następca Bolesława Wysokiego Henryk Brodaty (1170–1238) pozostawił we władaniu biskupstwa kasztelanię otmuchowską jako uposażenie stołu biskupiego oraz ziemię nyską.
Starania o utworzenie księstwa prowadzili następcy Jarosława. Biskup Wawrzyniec (1207–1232) dokonał lokacji Nysy i za zgodą Henryka I Brodatego zbudował osadę graniczną Cygenhals – obecne Głuchołazy. W XIII w. w obrębie księstwa znajdowały się Zlaté Hory, Javorník, Jesionik i Bruntál. W XIV w. doszły Ścinawa Mała, Paczków i Grodków. W XV w. było to już 11 miast.