powieść zagadka), ale również za osobny gatunek literacki posiadający własne charakterystyczne elementy.
Silnie wpisana jest w określoną rzeczywistość społeczną, jednak przedstawia ją często w fatalistycznym, nonkonformistycznym czy wręcz kontestacyjnym ujęciu. W odróżnieniu od roman à énigme, jej akcja rozgrywa się w świecie mniej konwencjonalnym, bardziej groźnym, brutalnym – zwykle w krajobrazie miejskim. Charakterystyczne jest przedstawianie świata władzy i polityki od jego nieuczciwej strony. Typowy główny bohater zmaga się z systemem: prawnym, politycznym lub innym, który jest skorumpowany i nieuczciwy w stopniu nie mniejszym niż sprawca opisywanej zbrodni, popełniający ją z codziennych powodów, próbując poradzić sobie z beznadziejną, przegraną sytuacją.
Podobnie jak filmy tego gatunku, literatura noir nie operuje jasnym podziałem na dobro i zło, nie ma charakteru moralizatorskiego, a zakończenia rzadko są szczęśliwe.
Popularnym zabiegiem jest też użycie slangu.
Pisarstwo typu pulp fiction Od początku pisarstwo w stylu czarnego kryminału związane było z publikującymi je czasopismami nazywanymi „pulp”. Najbardziej znanym był Black Mask wydawany przez Josepha T.