Konsul – organ państwa za granicą, którego zadanie polega na dbaniu o interesy państwa wysyłającego i jego obywateli, jak i na popieraniu rozwoju stosunków gospodarczych, handlowych i kulturalnych między państwem wysyłającym a przyjmującym.
Konsulowie w Polsce Ustawa z dnia 11 listopada 1924 r. o organizacji konsulatów i o czynnościach konsulów stwierdzała, że konsulaty pozostają pod opieką właściwych przedstawicielstw dyplomatycznych (art. 3), konsulaty dzielą się na etatowe i honorowe, przy czym konsulowie etatowi są urzędnikami państwowymi (art. 4), zaś konsulowie etatowi dzielą się na konsulów generalnych I klasy, konsulów generalnych II klasy, konsulów I klasy, konsulów II klasy, vice-konuslów I klasy oraz vice-konsulów II klasy (art. 5).
Ustawa z dnia 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej w art, 1 definiowała konsula jako kierownika konsulatu generalnego, konsulatu, wicekonsulatu i agencji konsularnej, jak również wydziału konsularnego przedstawicielstwa dyplomatycznego.