mały|upright=2|Scena przedstawiająca Alegorię dobrych rządów z cyklu fresków autorstwa Ambrogia Lorenzettiego.
Republikanizm (od łac. res publica – rzecz publiczna) – nurt filozofii politycznej, zgodnie z którym ideałem życia politycznego jest republika, rozumiana jako wspólnota polityczna, której członkowie (obywatele) biorą udział w życiu publicznym.
Idee republikańskie kształtowały się w opozycji do takich form ustrojowych jak monarchia czy tyrania. Republikanie sprzeciwiali się w szczególności wszelkim formom władzy arbitralnej, oraz takiej, w której rządzeni nie mieli wpływu na rządy.
Do pojęcia republikanizmu odnosi się wiele partii politycznych (np. Republikanie w Stanach Zjednoczonych).
Idee republikańskie Klasyczny republikanizm nie był spójną i rozbudowaną koncepcją filozoficzną. W swoich pismach republikanie wychwalali zalety ustroju republikańskiego i krytykowali inne formy ustrojowe (monarchię, tyranię, demokrację). Przekształcenie republikanizmu w ogólną filozofię polityki jest zasługą współczesnych republikanów. Wypracowali oni odrębną, republikańską koncepcję wolności, koncepcję obywatelstwa, i życia publicznego.