(Niektóre pouczenia o umacnianiu miast, zamków i osiedli, Wskazówki o umacnianiu miast, zamków i wsi) – traktat Albrechta Dürera na temat fortyfikacji bastejowych oraz koncepcji miast i machin wojennych z 1527 roku.
Geneza i wydanie thumb|Rzut od frontu wielkiej bastei thumb|Przekrój umocnień miejskich: od lewej H – przedpole, F – fosa z samodzielnym ostrogiem obronnym (G), D – główny wał artyleryjski, A – miasto Traktat był najprawdopodobniej reakcją na bieżące wydarzenia i zagrożenia dla porządku w chrześcijańskiej Europie: tureckiego naporu z zewnątrz i wewnętrznych niepokojów społecznych, w szczególności powstań chłopskich. Zadedykowany został Ferdynandowi Habsburgowi, który właśnie odziedziczył tron po Ludwiku Jagiellończyku (poległym w walce z Turkami) i wdrażał reformy, mające na celu wzmocnienie władzy administracyjnej oraz fiskalnej, a także przygotowywał kraj do wojny, fortyfikując pograniczne miasta. Dürer zapewne chciał wesprzeć władcę, ofiarowując mu swój traktat; jego dość chaotyczna kompozycja wskazuje na pospieszne przygotowanie, w obliczu postrzeganego kryzysu.