Ryszard Stanisław Halaba (ur. 20 listopada 1930 w Laskowie, zm. 20 listopada 1992) – polski historyk ruchu robotniczego i ruchu ludowego, doktor habilitowany, pułkownik, wieloletni pracownik naukowy Akademii Spraw Wewnętrznych.
Życiorys Syn Jana i Marii. Od 1947 aktywista Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici” oraz Polskiej Partii Robotniczej (następnie PZPR). Od 1948 do 1950 był członkiem ZMP. Maturę zdał w 1950. W latach 1950–1955 studiował historię na Uniwersytecie im. W. I. Lenina w Kazaniu. Od 1955 do 1971 zatrudniony w Wydziale Historii Partii KC PZPR, następnie w Zakładzie Historii Partii przy KC PZPR. W 1962 roku obronił pracę doktorską: Stronnictwo Ludowe 1944–1946 (niektóre problemy rozwoju organizacyjnego, działalności politycznej i współpracy z PPR). W latach 1971–1976 pracował jako adiunkt, następnie docent w Wyższej Szkole Nauk Społecznych przy KC PZPR, skąd odszedł do pracy w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej w Warszawie. Od 1973 do 1990 pracował równocześnie w Akademii Spraw Wewnętrznych, m.in. od 1986 do 1990 był dyrektorem Instytutu Historii i Archiwistyki. W pracy naukowej zajmował się głównie powojenną historią polityczną Polski, szczególnie dziejami Polskiej Partii Robotniczej.