Cruz Machado – miasto i gmina w Brazylii, w stanie Parana. Znajduje się w mezoregionie Sudeste Paranaense i mikroregionie União da Vitória.
Osada była zamieszkana przez dużą liczbę imigrantów z Polski. Według polskich władz konsularnych pod koniec lat 30. XX wieku w regionie União da Vitória mieszkało około 7000 PolakówMarcin Kula, Historia Brazylii, Ossolineum, 1987, s. 103, .
Nazwa Miejsce to otrzymało swoją nazwę na cześć Antônio Cândido da Cruz Machado (1820-1905) z Minas Gerais, który jako młody poseł prowadził kampanię na rzecz utworzenia stanu Parana z prowincji São Paulo w 1854 r.
Historia Pierwsze informacje na temat eksploracji regionu przez Europejczyków pochodzą z XVII w., kiedy tu docierały wyprawy wysyłane przez gubernatora São Paulo. W 1853 r. w regionie pojawił się Polak Hieronim Durski. W 1880 r. przybył do regionu pułkownik Amazonasa de Araújo Marcondes, który założył miasto União da Vitória. W 1911 na tereny dzisiejszego powiatu Cruz Machado przybyło 750 rodzin polskich, 50 rodzin brazylijskich i 20 protestanckich (niemieckich). Trudne warunki dalekiej podróży doprowadziły do jednej z największych tragedii w historii Polonii brazylijskiej to jest śmierci na dur brzuszny wkrótce po dotarciu do celu ponad 1000 polskich imigrantów pochodzących głównie z okolic Lublina, Chełma i Siedlec.