Cechy powieści thumb|150px|Fryderyk II Wielki (mal. W. Camphausen, 1870) W trylogii utwór ten stanowi odrębną całość: z pozostałymi częściami łączą go jedynie postacie Henryka Brühla oraz jego monarchy, z którego wygodną biernością tym silniej kontrastuje nieustannie aktywny charakter „pierwszego ministra”. Na jego też osobie – jako przykładowego okazu polityka ancien regime'u, bardziej skupia się uwaga autora; postać Augusta III pełni tu rolę poboczną. Podobnie jednak jak w Brühlu czy w Saskich ostatkach pisarz w konkretnych scenach znakomicie oddał postać monarchy odizolowanego od życia i pogrążonego w świecie swych estetycznych przyjemności. Przeciwstawnie do Brühla ukazał Kraszewski pozytywną pod każdym względem postać hr. Rutowskiego. Niewątpliwie centralną wśród historycznych postaci stanowi Fryderyk Wielki, w którego sportretowaniu pisarz (mimo swych antygermańskich uprzedzeń) wykazał znaczny obiektywizm. W spojrzeniu na pruskiego monarchę i jego ocenie nie odbiegał zresztą od ówczesnych historyków (np. Thomasa Macaulaya), z których prac przygotowawczo korzystał. left|thumb|100px|Hr. F. Rutowski (mal. L. de Silvestre, 1724) Znamienny tytuł odpowiednio określa zakres czasowy tej opowieści, której główna fabuła odnosi się do zaledwie niewielkiej części wieloletnich zmagań wojennych.