mały|Karta z księgi
Cathach – rękopiśmienny łaciński psałterz z VI wieku. Obecnie znajduje się w zbiorach Royal Irish Academy w Dublinie (sygnatura MS.12.R.33).
Tradycja przypisuje autorstwo księgi św. Kolumbie. Podczas pobytu w Moville irlandzki święty miał zachwycić się przywiezionym z Rzymu przez św. Finana psałterzem, potajemnie wykonując jego kopię. Zgodnie z legendą wystarczyła mu na to tylko jedna noc. Gdy sprawa się wydała, pomiędzy Kolumbą a Finanem wywiązał się spór o „prawa autorskie”. Sprawa dotarła przed oblicze króla Diarmaita, który orzekł iż kopia księgi należy do właściciela oryginału. Nie chcąc rozstać się z manuskryptem Kolumba zmobilizował swoich zwolenników i doprowadził do wybuchu wojny. W 561 roku doszło do bitwy pod Coll-Dreverny, której wynik zapewnił Kolumbie własność księgi, jednak kosztem 3000 poległych żołnierzy Diarmaita. Synod w Teltdown ekskomunikował Kolumbę za doprowadzenie do bratobójczej wojny między chrześcijanami, co zmusiło go do udania się na wyspę Ionę.