Kucharz, złodziej, jego żona i jej kochanek (ang. The Cook, the Thief, His Wife & Her Lover) – brytyjsko-francuski film dramatyczny z 1989 roku oparty na scenariuszu i reżyserii Petera Greenawaya. Wyprodukowany przez brytyjskie studio Palace Pictures i amerykańskie studio Miramax Films.
Premiera filmu miała miejsce 11 września 1989 roku podczas 14. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Toronto.
Fabuła Angielski gangster Albert Spica (Michael Gambon) codziennie jada w ekskluzywnej restauracji Le Hollandais, której jest właścicielem. Stosunki z pracownikami restauracji, w tym z szefem kuchni Richardem Borstem (Richard Bohringer), nie układają się łatwo, głównie z powodu agresywnego zachowania Spiki. Małomówna i elegancka żona gangstera, Georgina (Helen Mirren), niezmiennie towarzyszy małżonkowi. Podczas jednej z wizyt w restauracji nawiązuje kontakt wzrokowy z jej innym bywalcem, właścicielem księgarni Michaelem (Alan Howard), czytającym w samotności przy stoliku nieopodal. Georgina i Michael nawiązują romans, choć przez kilka pierwszych schadzek nie wymieniają ze sobą ani słowa.