Nie przystąpił do II Armii Wojska Polskiego, tylko służył w oddziale rosyjskim, ponieważ uratował życie Gudzence pod Odessą i obaj żołnierze związali się słowem, że do końca wojny będą wojować razemIgor Sikirycki, Pietrek z Puszczy Piskiej, s.21-22. Pietrek, znający teren, przeprowadza bezpiecznie radzieckich żołnierzy na pozycje umożliwiające szybką likwidację hitlerowskiego oddziału pancernego, co otwiera Armii Czerwonej drogę na Olsztyn. Współpraca Polaków i Rosjan opisana jest jako wzorowa.
Druga część dotyczy okresu zaraz po wyparciu Niemców w kwietniu 1945 - pierwszych prac rolnych i naprawczych w gospodarstwie. Ważną rolę odgrywa rybołówstwo - ryby, zwłaszcza okonie, są podstawowym pokarmem Pietrka i dziadka przed pierwszymi plonami. Do Pasymia zjeżdża w tym czasie z Krakowa Michalski (były granatowy policjantIgor Sikirycki, Pietrek z Puszczy Piskiej, s.100) z pasierbem Romkiem, który pomaga okolicznym mieszkańcom przetrwać ciężką zimę w zamian zabierając sieci i łodzie rybackie - ważne źródło utrzymania ludności. W ten sposób planuje zbić fortunę na połowie ryb. Z czasem okazuje się zwykłym bandytą i szabrownikiem.