Nóż użytkowy – nóż używany do podstawowych, ogólnych prac. Pierwotnie był to nóż z ostrzem stałym z krawędzią tnącą odpowiednią do prac takich jak cięcie skór i powrozów, skrobanie skór zwierzęcych, prace masarskie, czyszczenie ryb itp. Obecnie termin „nóż użytkowy” obejmuje również małe składane noże lub noże z wysuwanym ostrzem nadające się do wykorzystania w nowoczesnych miejscach pracy lub w budownictwie.
Historia mały|Nóż armii szwajcarskiej Nóż ze stałym ostrzem pojawił się ok. 500.000 lat temu, kiedy ludzie zaczęli wykonywać noże z kamienia. Miały charakter uniwersalny, przeznaczone były do cięcia i obróbki drewna, skrobania skór, przyrządzania posiłków i innych tego typu prac „gospodarczych”. W XIX wieku nóż ze stałym ostrzem ewoluował do noża ze stalowym ostrzem na zewnątrz pole zdolne do cięcia drewna, rozbioru mięsa, przygotowanie ogniska i posiłków. Wraz z wynalezieniem sprężyny pojawiły się użytkowe noże kieszonkowe wyposażone w inne jeszcze składane narzędzia, mające na celu zwiększenie użyteczności całościowego projektu.