117-138..
Po powrocie do kraju otrzymał stanowisko p.o. dyrektora Gimnazjum i Liceum im. Bolesława Chrobrego w Pszczynie. Tam zastał go wybuch wojny. 1 września 1939 zgłosił się do wojska jako ochotnik i w szeregach 5 Lwowskiego pułku artylerii lekkiej walczył do 24 września na froncie pod Lwowem. Poszukiwany przez Gestapo, ukrywał się pod zmienionym nazwiskiem, pracował fizycznie i prowadził tajne nauczanie, najpierw w Grodzisku Mazowieckim, a następnie w Budzowie niedaleko Wadowic. Pod koniec wojny wydał tajnie broszurę pt. „Łużyce”, proponującą szeroką autonomię dla Łużyc w oparciu o Polskę.
Powrócił do Pszczyny 10 lutego 1945 r. i w czasie oglądania zniszczeń gmachu liceum został zatrzymany i aresztowany przez NKWD; po uwolnieniu, zorganizował naukę w zastępczym miejscu. Z własnej inicjatywy i bez pomocy środków państwowych podjął się odbudowy dwóch budynków szkolnych w ramach tzw. czynu społecznego. W 1948 r. wstąpił do Stronnictwa Demokratycznego. W 1951 r. został zwolniony ze stanowiska dyrektora z uzasadnieniem „Nie identyfikuje się z socjalistyczną rzeczywistością i jest klerykalny”Z. Orlik: Wspomnienie o dr Edwardzie Szwedzie, dyrektorze pszczyńskiego gimnazjum, Nowe Echo, Pszczyna, 1995, nr 1, s. 4.. Od następnego roku szkolnego 1951/52 pracował jako polonista w Liceum im.