Wyścig na 100 metrów stylem dowolnym mężczyzn był jedną z konkurencji pływackich rozgrywanych podczas X Igrzysk Olimpijskich w Los Angeles. Wystartowało 22 zawodników z dwunastu reprezentacji.
Era dominacji Johnny Weissmullera w pływackich sprintach zakończyła się wraz z podpisaniem przez niego kontraktu filmowego dla Hollywood. W Los Angeles wystartowała nowa generacja pływaków, w której skład wchodziła fenomenalna grupa japońskich nastolatków. Na czele japońskich zawodników stał Yasuji Miyazaki, który dwa miesiące przed swoimi szesnastymi urodzinami zakwalifikował się do olimpijskiego finału. Jego występy w fazie eliminacyjnej i półfinałowej oraz nowy rekord olimpijski w półfinale stawiał go w roli faworyta do złotego medalu.
Wyścig finałowy był bardzo wyrównany. Różnica między zdobywcą złota a ostatnim z finalistów wynosiła zaledwie 1,3 sekundy. Mimo to Miyazaki wygrał wyraźnie wspierany przez zdobywcę srebra, Tatsugo Kawaishi. Sam finał był rozgrywką między reprezentacją Kraju kwitnącej wiśni oraz reprezentacji gospodarzy.