W dokumentach tych zapisano twierdzenia żerczyckich duchownych, którzy byli przekonani o utworzeniu parafii w 1001. Data 1001 przewija się również w aktach wizytacji cerkwi dokonywanych w XVIII w., gdy była to już placówka unicka. Gdyby cerkiew w Żerczycach faktycznie powstała w tym okresie, mogła być początkowo nie świątynią parafialną, a cerkwią grodową służącą drużynie wojów ruskich. Rosyjski historyk Cerkwi Jewgienij Gołubinski uważał taką hipotezę o początkach świątyni za prawdopodobną.
Cerkiew unicka W 1660 cerkiew w Żerczycach uległa zniszczeniu wskutek pożaru podczas konfliktu wojennego. W 1662 Izabela Helena Połubińska wzniosła w miejscowości nową świątynię i nadała jej dwie włóki gruntu. Najpewniej była to już świątynia unicka. Na południowym Podlasiu parafie prawosławne przyjęły bowiem unię najpóźniej około połowy XVII w. (wyjątkiem był monaster w Drohiczynie). Świątynia i parafia poniosła znaczne straty materialne w czasie wojny północnej lat 1700–1721 i epidemii, która w tym samym okresie dotknęła Żerczyce. Cerkiew została zniszczona na tyle poważnie, że na jej miejscu zbudowano nowy obiekt sakralny. Jak wskazuje protokół wizytacji kanonicznej z 1726, była to budowla bardzo skromna – drewniana, kryta słomianym dachem i z pojedynczym krzyżem. Nie przetrwały żadne starsze elementy wyposażenia obiektu.