Nacja (łac. natio) – wczesny rodzaj korporacji akademickiej na średniowiecznych uniwersytetach. Nacje oparte były na kryterium geograficznym i miały na celu obronę wspólnych interesówJ. Baszkiewicz Młodość uniwersytetów. Warszawa 1997, ss. 57–61, L. Moulin Średniowieczni szkolarze i ich mistrzowie, Gdańsk-Warszawa 2002, ss. 89–101.
Źródłosłów thumb|Herby 4 nacji Uniwersytetu Bolońskiego Termin polski – podobnie jak odpowiednie terminy w wielu innych językach europejskich – został ukuty jako tzw. kalka fonetyczna łacińskiego pierwowzoru. Autorzy wczesnych słowników łacińsko-polskich podają szerokie spektrum dopuszczalnych polskich odpowiedników: ród, naród, towarzystwo, związek, sekta, gatunek; pokolenie, plemię, szczep, gromada.
Historia Geneza Za historyczne wydarzenie, które zainicjowało powstanie nacji, uważa się ustanowienie w roku 1158 przez cesarza Fryderyka Barbarossa konstytucji Authentica Habita uwalniającej wszystkich studentów zagranicznych spod jurysdykcji sądów miejskich. Wprowadzona regulacja prawna stała się zachętą do manifestowania swej odrębności, jako wpływającej na większe swobody i niezależność.