Przyglądając się późnym fazom przemiany nacji w landsmanschafty na niemieckich uniwersytetach Aleksander Kamiński dostrzega nieco więcej cech i podaje aż cztery wyróżniki tej transformacji: przejście od obligatorium przynależności do dobrowolności, przemianę w grupy koleżeńsko-studenckie, powstanie gron koleżeńskich łączących młodzież jednej prowincji, rozszerzenie identyfikacji o wspólnotę reguł postępowania (zachowań).
Dla ilustracji przekształceń nacji w czasie dobrze jest posłużyć się przykładem Bolonii. W 1265 roku wśród obcokrajowców studiujących prawo wymienia się 14 nacji – w tym Polaków, w roku 1432 nacji jest już 16 – ale zaczynają się przegrupowania. Hiszpania i Katalonia znikają jako odrębne nacje, natomiast pojawia się nacja o nazwie Aragon, która obejmuje Katalonię, Walencję i Majorkę, dodatkowo dochodzi osobna nacja Nawarra. W roku 1576 na tym samym uniwersytecie Jurystów wszystkich nacji jest już 19, ale znika nacja Aragon – za to jest osobno Walencja i Nawarra oraz pojawia się nowa nacja Liwonia (kraje bałtyckie: Prusy, Kuronia, Inflanty). W tym samym mieście i czasie na sąsiednim uniwersytecie Artystów wśród nacji zaalpejskich nie ma nacji polskiej, ale jest nacja o nazwie Saramacja (Polska i Ruś) oraz nacja Iliria (Słowianie południowi).