30 października 1981 r. minister Czesław Kiszczak wydał zarządzenie nr 042, na podstawie którego utworzony został Zarząd Polityczno-Wychowawczy MSW oraz odpowiednie stanowiska ds. polityczno-wychowawczych w poszczególnych jednostkach organizacyjnych centrali (zastępcy dyrektorów lub inspektorzy). W terenie zadania zarządu realizowały wydziały polityczno-wychowawcze KW MO / WUSW, nadzór nad nimi (jak również nad wydziałami szkolenia) objęli zastępcy komendantów / szefów urzędów ds. polityczno-wychowawczych. Analogiczne stanowiska zastępców powstały także w komendach / urzędach niższego szczebla oraz w jednostkach ZOMO.
W listopadzie 1981 r. przeprowadzono reformę centrali MSW, tworząc tzw. służby i powołując dodatkowy szczebel kierownictwa. Zgodnie z tym podziałem Zarząd Polityczno-Wychowawczy (wraz z Redakcją „W Służbie Narodu”, będącą wówczas samodzielną jednostką organizacyjną) znalazł się pod kontrolą szefa Służby Polityczno-Wychowawczej, który nadzorował również działalność pełnomocników ministra ds. współpracy z radami funkcjonariuszy MO i ds.