Zasięg występowania Nikator żółtorzytny występuje we wschodniej Afryce. Jego zasięg rozpościera się od południowej Somalii na południe poprzez południowo-wschodnią Kenię, północno-wschodnią i wschodnią Tanzanię, południową Zambię, częściowo południowe, wschodnie i południowo-wschodnie Zimbabwe, większość Malawi i południowego Mozambiku po północno-wschodnią RPA. Izolowane populacje występują w skrajnie południowo-wschodniej Demokratycznej Republice Konga, a także przyległych obszarach północno-zachodniej Zambii.
Ekologia Biotop Występuje w nizinnych lasach, zbiorowiskach leśnych na obrzeżach rzek oraz środowisku zwanym thornveld (jest to obszar trawiasty charakteryzujący się obecnością akcji i innych kolczastych roślin). Przeważnie N. gularis przebywa w gęstych zaroślach drzew, w tym przedstawicieli Brachystegia.
Pożywienie Żeruje pojedynczo lub parami, niekiedy w stadach mieszanych. W skład pożywienia wchodzą prostoskrzydłe (Orthiptera), modliszki (Mantodea), chrząszcze (Coleoptera), scynkowate (Scincidae), gąsienice. Do tego zbiera kleszcze z powierzchni skóry dużych ssaków, np.