Mrówiaczek czarnobrzuchy (Myrmotherula fluminensis) – gatunek małego ptaka z rodziny chronkowatych (Thamnophilidae). Endemit stanu Rio de Janeiro w Brazylii; krytycznie zagrożony wyginięciem.
Taksonomia Odkrycie M. fluminensis nastąpiło w 1982, kiedy jednego osobnika złapano w sieć (mist-netting) koło Santo Aleixo w stanie Rio de Janeiro. Luiz Pedreira Gonzaga przy okazji obrączkowania ptaków złapał osobnika, którego nie potrafił przypisać do żadnego z gatunków, które tam występowały. Holotyp to dorosły samiec złapany 4 lipca 1982.
Gatunek opisany po raz pierwszy w 1988 na łamach „Bulletin of the British Ornithologists’ Club”. Odrębność taksonomiczna bywa kwestionowana; początkowo część autorów uznała M. fluminensis za hybrydę między mrówiaczkiem jednobarwnym (M. unicolor) a podgatunkiem luctuosa mrówiaczka białobocznego (M. axillaris), później bywał uznawany za lokalną odmianę M. axillaris. Zważywszy na fakt, iż pewien osobnik nagrany w Guapi Áçu zdaje się nie różnić głosem od M. axillaris luctuosa, to całkiem prawdopodobna hipoteza. Do tego dochodzą wątpliwości, czy aby na pewno później obserwowane ptaki należą do tego samego gatunku, co holotyp. Wymaga dalszych badań, chociażby poprzez analizę nagrań głosów.