Podgatunki i zasięg występowania Autorzy HBW wyróżniają następujące podgatunki: E. n. nigriceps (Gould, 1839) – Wyspy Zielonego Przylądka E. n. albifrons (Sundevall, 1850) – Mauretania i Senegal po Sudan E. n. melanauchen (Cabanis, 1851) – wschodni Sudan na wschód po skrajnie południowy Irak, Kuwejt, centralną i południową część Półwyspu Arabskiego oraz na południe po Somalię, ponadto Sokotra E. n. affinis (Blyth, 1867) – południowo-wschodni Iran poprzez Pakistan do północno-zachodnich Indii. IOC wlicza tę populację do podgatunku melanauchen. Populacja zamieszkująca Sokotrę, uznawana dawniej za podgatunek forbeswatsoni, jest obecnie wliczana przez IOC i HBW do podgatunku melanauchen.
Morfologia thumb|lewo|250px|Po lewej samiec, po prawej samica (ilustracja Josepha Smita, 1871) Długość ciała mieści się w przedziale 10–11 cm; masa ciała waha się między 12 a 16 g. Wymiary szczegółowe dla jednej samicy z Abqaiq (Arabia Saudyjska): długość skrzydła 80 mm, dzioba 10,6 mm, skoku 17,5 mm. Ogółem pustynka białoczelna to krępy, mały ptak o dziobie podobnym do ziębiego;