thumb|Posąg Palamedesa dłuta A. Canovy Palamedes (gr. Παλαμήδης) – syn Naupliosa, króla Eubei i Klimeny, córki Katreusa (bądź Atreusa), władcy Krety (według innych wersji jego matką była Filira lub Hezjone), brat OjaksaNiektóre źródła podają też imię drugiego brata – Nauzymedonta (np. A. i M. Calderini, Dizionario di antichitá grece e romane, Milano 1960, s. 604).. Uczeń centaura Chirona wyróżniający się niezwykłą przenikliwością i roztropnością.
Znany z cyklu późniejszych podań "trojańskich", łączących go z głównymi postaciami homeryckiego eposu. Odznaczając się przebiegłością odkrył podstęp Odyseusza broniącego się przed udziałem w wyprawie na Troję i udającego obłąkanego; po zręcznym zdemaskowaniu król Itaki przysiągł mu zemstę. Podczas wojny trojańskiej dodatkowo padł ofiarą niechęci Agamemnona i innych wodzów Achajów, zazdroszczących mu sławy. Odyseusz doprowadził go do zguby, podrzucając mu pieniądze (złoto) i rzekome pismo od Priama, tj. oskarżając o zdradę, zaś Agamemnon wydał wyrok śmierci wykonany przez całą armięWersję tę przekazuje Hyginus (Fabulae 105)..