Piecza naprzemienna (opieka naprzemienna, opieka wspólna, piecza wspólna) – sposób opieki nad dzieckiem żyjących w rozłączeniu rodziców (np. po rozwodzie) polegający na przyznaniu każdemu z rodziców przez sąd prawa do pieczy nad dzieckiem w określonym czasie w ciągu rokuJustyński T., 2011, W sprawie tzw. opieki naprzemiennej., Rodzina i Prawo Nr 19, 5-11, np. dziecko zamieszkuje na zmianę dwa tygodnie u ojca, dwa tygodnie u matki.

Sytuacja prawna w Polsce i na świecie

Terminy „opieka naprzemienna" ani „piecza naprzemienna" nie są w polskim prawie zdefiniowane. Posługuje się nim jedynie ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, jednak również go nie definiuje. Ustalenie pieczy naprzemiennej jest możliwe zarówno w przypadku zgodnego wniosku rozwodzących się rodziców, na podstawie ich porozumienia (tzw. planu wychowawczego), jak i może zostać orzeczona przez sąd w przypadku braku takiego porozumienia. Wynika to z przyjęcia ustawy o zmianach do ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz kodeks postępowania cywilnego z dnia 25 czerwca 2015 roku, które weszły w życie w dniu 29 sierpnia 2015 roku ().