Miasta przekazane Polsce thumb|Szczecin w 1945 Na terenach Ziem Odzyskanych najbardziej ucierpiały małe i średnie miasta. Ziemie na zachodzie Polski były ograbiane przez armię radziecką, która traktowała te tereny jako zdobycze wojenne. Wojska sowieckie wywoziły z miast całe zakłady przemysłowe, maszyny i wyposażenia fabryk oraz elementy infrastruktury.

Szczecin został zniszczony w wyniku nalotów dywanowych w latach 1943–1944 (pierwsze zrzucenie bomb nastąpiło 20 kwietnia 1943). Pod koniec sierpnia 1944 zniszczono Stare Miasto, dzielnice mieszkaniowe w śródmieściu oraz w pobliżu stoczni. W wyniku nalotów zginęło 30 tysięcy osób. Obiekty przemysłowe zostały zrujnowane w 90%, port wraz z jej przyległościami 70–80%, zabudowa miejska 60–70%.

Gdańsk znacząco nie ucierpiał podczas bombardowań alianckich. Podczas radzieckiej ofensywy w 1945 zniszczono około 90% zabytkowego śródmieścia. Rekonstrukcje Śródmieścia rozpoczęto w 1948 i trwała do końca lat 80. XX wieku.