Jakub Samuel Byk (Jakow Szmuel Byk, ur. 1772 w Brodach, zm. 1831 tamże) – pisarz, satyryk, tłumacz, kupiec, jedna z głównych postaci ruchu oświeceniowego Haskala w GalicjiHaim Cohen, Bick, Ya‘akov Shemu’el [w:] YIVO Encyclopedia of Jews in Eastern Europe', 2010, http://www.yivoencyclopedia.org/article.aspx/Bick_Yaakov_Shemuel [Dostęp: 22 grudnia 2014]..
Pochodzenie i młodość Urodził się w 1772 r. w Brodach – miejscowości znajdującej się w obwodzie lwowskim, należącej ówcześnie do terenów wschodniej Galicji. Pochodził z wysoko postawionej rodziny o licznych powiązaniach handlowych w obrębie całej Europy. Jeszcze we wczesnej młodości zaangażował się w biznes rodzinny, jednocześnie ucząc się języków obcych i zasięgając edukacji wykraczającej poza standardową edukację żydowską. Utrzymywał kontakty z maskilami (hebr. maskilim) – zwolennikami Haskali, takimi jak: Naḥman Krochmal, Szlomo Jehuda Rapoport, Dow Ber Gintsburg, a także Menaḥem Mendel LefinTamże..
Działalność Po publikacji czasopisma Olat Szabat z udziałem czołowych maskili, Byk napisał artykuł do innego hebrajskiego czasopisma, Ha-Cefira, noszący tytuł Do oświeconych pośród naszego ludu. Podkreślał wagę rolnictwa i pracy fizycznej, ale przede wszystkim nawoływał do szerzenia edukacji.