Całość jest swoistym wezwaniem do przebudzenia i odrodzenia wewnętrznego Polski.
Ważniejsze postacie i ich personifikacja Arjaman – autor baron de Mangro – Wincenty Lutosławski kapitan Anacharzis – Antoni Bolesław Dobrowolski Kserkses Jakszma – Bronisław Malinowski książę Hubert – Stanisław Ignacy Witkiewicz król Włast – drugie z wcieleń autora mag Litwor – kolejne z wcieleń autora Zmierzchoświt – Stanisław Witkiewicz Wieszczka Mara – Maria Dembowska (z Sobotkiewiczów)Biogram wieloletniej przyjaciółki Micińskiego Recenzenci rozpoznali w książce również m.in. Brata Alberta, unickiego metropolitę Lwowa Andrzeja Szeptyckiego czy geologa Mieczysława Limanowskiego.
Rozdziały Książka składa się z następujących rozdziałów:
Recenzje książki Książka z początku przyjmowana była niechętnie, formułowano również wobec niej wiele zarzutów, m.in. uwłaczanie sztuce pisarskiej. Przerwano nawet jej druk w czasopiśmie „Sfinks” ze względu na liczne skargi prenumeratorów. Z czasem, na fali mody na Witkacego, powróciło także zainteresowanie Micińskim i jego dziełami. Nietota i jej autor doczekały się wielu analiz i publikacji na swój temat.
– Józef Czechowicz – nota wydawnicza na okładce książki – Prof. dr hab. Maria Podraza-Kwiatkowska – Prof. Andrzej Nowicki – Jerzy Sosnowski