Johannes Schlaf, ps. lit.: Bjarne P. Holmsen, Hans Bertram (ur. 21 czerwca 1862, w Querfurt, Saksonia-Anhalt, Niemcy, zm. 2 lutego 1941, tamże) – niemiecki pisarz, dramaturg, poeta i tłumacz; przedstawiciel naturalizmu.
Życiorys Studiował teologię w Halle, potem od 1885 filologię klasyczną i germanistykę w Berlinie. Związał się z inspirującą powstanie naturalizmu niemieckiego grupą literacką „Durch”, współpracował (1888-1892) z Arno Holzem. Po przewlekłej chorobie nerwowej opuścił Berlin, mieszkając w Magdeburgu, następnie w Weimarze i wreszcie w Querfurcie.
Twórczość Już podczas studiów był aktywnym pisarzem, ale najwybitniejsze jego dzieła powstały w okresie współpracy z Holzem, m.in.: (we współautorstwie) nowele naturalistyczne ze zbioru Neue Gleise: Papa Hamlet, dramat Familie Selicke, a również artykuły teoretyczno-literackie i utwory poetyckie. Głównymi wyróżnikami lansowanego przez obydwu autorów tzw. naturalizmu konsekwentnego były: analiza środowiskowa wsparta wiedzą socjologiczną, opis koncentrujący się na szczególe. Około roku 1900 w pisarstwie Schlafa nastąpił zwrot ku impresjonistycznemu psychologizmowi. W swej późnej twórczości lansował antykopernikańską geocentryczną wizję świata.