– współtwórca i mistrz (chajin) ceremonialnego przyrządzania i picia zielonej herbaty matcha. Dzięki niemu ceremonia ta jest do dzisiaj jednym z najważniejszych elementów reprezentujących kulturę Japonii. thumb|250px|Pawilon herbaciany i ogród, po lewej otwór wejściowy (nijiri-guchi) do chashitsu, Adachi Museum of Art thumb|250px|left|Pawilon herbaciany w Nanshū-ji w Sakai
Początki Rikyū urodził się w portowym, bogatym mieście Sakai położonym w ówczesnej prowincji Izumi (obecnie w prefekturze Osaka). Posiadało ono szeroką autonomię i było zarządzane przez kupców. Jednym z nich był jego ojciec, który posiadał także hurtownię ryb. Nazywał się Yohyoue Tanaka, ale w późniejszych latach życia używał nazwiska Sen, które pochodziło od imienia jego ojca, Sen'ami. Matka Rikyū nazywała się Gesshin Myōchin. Jako dziecko miał on na imię Yoshirō.
Jako młody człowiek Rikyū rozpoczął naukę ceremonialnego parzenia i picia herbaty (chanoyu lub cha-no-yu) u mieszkańca Sakai o imieniu Kitamuki Dōchin (1504–1562), a w wieku 19 lat z rekomendacji Dōchina, kontynuował ją u Jōō Takeno, który był związany z ruchem rozwoju estetyki wabi w ceremonii herbacianej. Znaczny wpływ na niego miała idea zen chazen-ichimi (herbata i zen to jedność).